ننامیدنی؛ لحظه‌ حال و دائو‌  

خیلی وقت‌ها شکرگزاری نمی‌کنم. ناسپاس میشم. همین نفس کشیدن، غذا خوردن، داشتنِ خانه و سرپناه و پدر مادر موهبتی‌ست. خدایا! ممنون. امثالِ داعشی‌ها، طالبان و دکاندارانِ دین، از اسم خدا سواستفاده می‌کنند. اما خدا بخشی از وجودِ ماست.
طی روزهای اخیر، تو سرما تو آلودگی هوای تهران، کلی شکایت و ناله کردم. در لحظه حال که تنها زمانِ واقعی است، آرامش دارم. هرچند ملال سراغم میاد. بی‌کاری و تنهایی. قدردانِ تمام چیزهایی که داریم. خودمان را در حد شی و مالکیتِ اشیاء پایین نیاوریم. هزاران بار به دائو خیانت می‌کنم و بر می‌گردم به دائو.
شب طولانی یلدای ما ایرانی‌ها مبارک!

آهن‌ها / و چشمانِ اسب‌ها
اطاق‌ها و تنها پلک زدن
همه چیز در فضایِ اسم‌ها و اطاق‌ها نیست
در این میان بشکه‌ای که در نزاع رویِ بدن نمی‌افتد
ضمایر، همیشه در گلبرگ‌ها هستن
تا از خود بیرون بیاییم.
در دیگران بیایم
در لثه های آدم ها؛ماهی‌ها
ماهی‌ها لثه‌های آدم
ادامه دادن در حالتِ ساکن
برپا، برجا
- - -
امیر قاضی‌پور





تو شعرِ بالا، سکون و سکوت وجود داره . بدونِ خود مساله‌ای وجود ندارد . بر علیه ایگو و تفکرِ شرطی شده . اگر از درونِ خود آرامش داشته باشیم ، جادویِ زندگی را توامان در بیرون هم احساس و لمس می‌کنیم . ورایِ اسم‌ها و شکل‌ها و تفکرِ شرطی شده .

برخی آثار درباره‌ی «همه‌چیز» هستند. مثلِ کتاب جاودانه دائو دِ جینگ که بی‌زمان و بی‌مکان برای همه انسانهاست. دائو منشا همه چیز است.
سریال بازی تاج و تخت ( Game Of Thrones) نیز درباره همه چیز است. آیینِ کشورداری، زندگی، خانواده، کودکی و پیری، ماوراطبیعه، مذهب و... دوستی و دشمنی. درباره هر چیزی که فکر کنید، در سریال بازی تاج و تخت، داستان و تصویر هست. در حالِ دیدنِ فصل پنجم سریال بازی تاج و تخت هستم. جایی که ملکه مادر با تمامِ توطئه‌چینی‌هایش اشتباه بزرگی مرتکب می‌شود. ملکه مادر، برای قدرت گرفتن، « سپاهِ دین» درست می‌کند و دستِ افراطی‌های مذهبی را بازمی‌گذارد. تا جایی که « سپاهِ دین» همسر پادشاه و برادر همسر پادشاه را زندانی می‌کند. در همین حین، ملکه مادر هم زندانی می‌شود. او را مجبور می‌کنند به فسادهای جنسی‌اش اعتراف کند. ملکه مادری که قدرت به افراطی‌های مذهبی داده است، خودش قربانیِ همین افراطی‌ها می‌شود. تاریخ میلیون‌ها بار تکرار می‌شود. صحنه وحشتناکی است، جایی که بعد از اعتراف ملکه مادر، او را لُخت و عریان در شهر می‌گردانند تا پیاده به قصر برسد. انواع توهین‌ها، تُف و لعنت‌ها و دست‌اندازی‌‌ها را به جسم و روحِ او در این مسیر روا می‌دارند.
نکته: در کنار سریال بازی تاج و تخت ، که سریالی درباره « همه چیز» است، دو سریال پاپ جوان ( The Young Pope) و سریال پاپ جدید ( The New Pope) ، به کارگردانی پائولو سورنینتو ، نیز به معنای واقعی کلمه درباره‌ی «همه‌چیز» است. از زندگی و ایمان و دوستی و عشق و کودکی و زیبایی گرفته تا خشونت و فلسفه و خدا و مرگ و ماوراطبیعه و زشتی.

ساعتت مدتهاست پنج و ربع را نشان می‌دهد. در سکوتِ اتاقت زمان دیگر نفوذ نمی‌کند، در اطراف است، یک میانجی همیشگی، عذاب‌ آور، تحریف شده، کمی مشکوک.
زمان می‌گذرد اما تو هیچوقت ساعت را نمی‌دانی. ساعت ده است، یا شاید یازده. دیر است، زود است. روز فرا می‌رسد، شب فرو می‌افتد. سر و صداها هیچگاه تمامن قطع نمی‌شوند، زمان هیچگاه کاملن متوقف نمی‌شود حتا اگر تنها نقش رخنه‌ی کوچک را در دیوار سکوت بازی کند، نقش یک همهمه‌یِ آهسته و به تدریج فراموش شده که از ضربانِ قلبت هم قابل تمایز نیست.
باید همه چیز را یاد بگیری، همه‌یِ آن چیزهایی که یادگرفتنی نیست. انزوا، بی‌تفاوتی، صبر، سکوت.
تو تنهایی و چون تنهایی دیگر نباید به ساعت نگاه کنی. خود را رها می‌کنی و به راحتی با این وضعیت خو می‌گیری. می‌گذاری گذشت زمان خاطره‌یِ چهره‌ها را از ذهنت پاک کند، آدرس‌ها را، تلفن‌ها را، لبخند‌ها را، صداها را.
فراموش می‌کنی که فراموشی را یاد گرفته‌ای، که روزی خود را ملزم به فراموشی کردی.

از متنِ فیلم-شعرِ the man who sleeps ، اثر ژرژ پرک ( Georges Perec).

زنان عربستانی در کشور قبیله‌گرای عربستان، بخاطر یک توئیت مورد اذیت و آزار قرار می‌گیرند.‌ حتا زنان عربستانی، برای ادب شدن! به زندان فرستاده می‌شوند. کشوری که حاکمانش( بن سلمانِ جنایتکار) یک روزنامه‌نگار را قطعه قطعه کرده است. سینماگران و بازیگران غربی بدونِ توجه به جنایت‌های عربستان سعودی از جمله اعدام‌های دسته‌جمعی، به جشنواره‌های رنگارنگ عربستان سعودی می‌روند. حتا چند خواننده ایرانی در ازای پول به عربستان رفتند و خواندند. حاکمان عربستان، برای چند دقیقه آوازِ کسانی مثلِ سلن دیون و جنیفر لوپز میلیون‌ها دلار پول خرج می‌کنند. بازیگری مثل اسکارلت جوهانسون، بعد از قطعه قطعه کردن خاشقچی ( روزنامه نگار منتقد حاکمان عربستان) ، گفته بود در هیچ پروژه سینمایی که عربستان مشارکت داشته باشد، بازی نمی‌کند. اما عربستانی‌ها با خرج کردنِ صدها میلیون‌ها دلار، قصد نشان دادنِ تغییرات ظاهری در عربستان را دارند. ادعای کسانی مثل داکوتا جانسون ( از زیباترین بازیگرهای جهان) که مدافع حقوق زنان است! چطور باور می‌شود؟! آیا داکوتا جانسون ( Dakota Johnson) با زنان منتقد سیاست‌های عربستان دیدار کرده است/؟ مناطق به ظاهر آزاد کشورهای عربی مثل قطر ، امارات و عربستان؛ در حالیکه حاکمان ارتجاعی با قوانین ارتجاعی و قرون وسطایی حکومت می‌کنند.

تصاویرِ داکوتا جانسون را در مراسم گالا «زنان در سینما» در چارچوب جشنواره بین‌المللی فیلم دریای سرخ در جده، عربستان، را می‌بینم!

خیلی حرف دارم که می‌خواهم بگویم
این همه داستان ، تصاویر ، ضرب‌المثل‌ها و غیره.
اما کلمات به اندازه کافی خوب نیستند ،
اشتباه‌ها مرا می‌بوسند.
● آن سکستونِ شاعر ( Anne Sexton).


همین امروز جمعه نشستم فیلم «ارزش عاطفی» (Sentimental Value 2025) اثر یوآخیم تری‌یر را دیدم. از کارگردانی نروژی که اول بار او را با فیلم «بدترین آدم دنیا» شناختم. شاید مسخره باشه، راستش بعد از دیدن فیلم «ارزش عاطفی» (Sentimental Value، دوست دارم بروم با چند نفر از دوستان و اطرافیان که قهرم آشتی کنم. نفرت و کینه و عصبانیت را برای هیچ کس نمی‌خواهم. دقایقِ آخرِ فیلم «ارزش عاطفی» معلوم نبود، بازیه یا واقعی است؛ و این عالیه. این [داستان/اثر]، بررسی‌ای صمیمی و تاثیرگذار است درباره‌ی خانواده، خاطرات و قدرت آشتی‌جویانه‌ی هنر.
فیلم «ارزش عاطفی» در هفتاد و هشتمین دوره‌ی جشنواره «کن» حضور داشته و موفق به دریافت «جایزه‌ی بزرگ» شد. همچنین فیلم نماینده‌ی کشور «نروژ» در نود و هشتمین دوره‌ی مراسم «اسکار» خواهد بود. با تشکر از کانال Cinema Dreaming که این فیلم را زیرنویس فارسی کرد.


مشخصات فیلم ارزش عاطفی» (Sentimental Value 2025)
کارگردان | Joachim Trier
نویسنده | Eskil Vogt . Joachim Trier
بازیگران | Renate Reinsve . Stellan Skarsgård . Inga Ibsdotter
زمان: ۱۳۳ دقیقه
ژانر | درام
کشور | نروژ
زبان اصلی | نروژی و انگلیسی
زیرنویس چسبیده فارسی دارد
کارگردان | Joachim Trier
نویسنده | Eskil Vogt . Joachim Trier
بازیگران | Renate Reinsve . Stellan Skarsgård . Inga Ibsdotter Lilleaas

نروژی‌ها آنقدر در کشورشان از انواعِ آزادی بهره‌مند هستند، که اعتراف می‌کنند در مقابلِ مردمانِ کشورهای غیرآزاد، شرمنده هستند‌. از آزادیِ فردی تا آزادیِ جنسی. در هنر ، نمونه شاهکارهای هنریک ایبسنِ نروژی که همیشه به آزادیِ فردی اهمیت می‌داد ، جاودان شده است. و امروز فیلم‌های نروژی مثلِ «بدترین آدم دنیا» و فیلم «رویاها» (Dreams) اثر داگ یوهان هاوگرود، از همان آزادی فردی و آزادی جنسی ، دفاع می‌کنند و در سینما، تصویر دارند. تن‌ تن تنانه‌یِ تنهاییِ یک دخترِ نوجوان در فیلم «رویاها». قدرتِ تخیلِِ عاشقانه دخترِ نوجوان در این فیلم، امدادگر است یا مخرب/؟

هر روز باید یک فیلم خوب دید.
دیدن فیلم «رویاها» (Dreams )
نویسنده‌ و کارگردان | Dag Johan Haugerud
زمان : ۱۱۱ دقیقه
ژانر | کمدی . درام . عاشقانه
کشور | نروژ
زبان اصلی | نروژی
زیرنویس چسبیده فارسی دارد
بازی‌گران | Ella Øverbye . Selome Emnetu . Ane Dahl Torp
خلاصه داستان: یوهان خاطرات خود را از عشقی عمیق به معلم فرانسه‌اش می‌نویسد. مادر و مادربزرگش با خواندن این نوشته‌های خصوصی، ابتدا وحشت می‌کنند اما در نهایت تحت تأثیر قدرت قلم و داستان‌پردازی او قرار می‌گیرند

هر روز فیلم می‌بینم. بجای دنبال کردن اخبار بی‌هوده، سریال و فیلم می‌بینم. در حالِ دیدنِ فصل سوم سریال gossip girl هستم‌ . میخواستم جایی سراسر بازیِ Blake lively را ببینم و gossip girl همین جاست که Blake lively را در شش فصل دارد.

انگار هرچه آوارها بیش‌تر بر سرِ بشر می‌ریزد، دلش با شوری تندتر می‌زند. آتش از کناری که هیچ‌کس نمی‌شناخته سر بلند می‌کند. در چشمانِ آدمی امید رنگ می‌گیرد، روشن‌تر می‌درخشد. به‌قولِ ژو بوسکه [ Joë Bousquet ] «آخرین انسان را نمی‌توان کُشت.»
٭
تاکنون شاعر هیچ‌گاه شعر را برای خود نگفته است و نمی‌تواند فقط برای خود بگوید. رَمبو می‌گوید: «منْ دیگری‌ست.» و هوگو: «آن‌گاه که من برای شما از خودم حرف می‌زنم، از شماست که سخن می‌گویم.» باز ژان دوهو می‌گوید: «شاعر بیش‌تر آن کسی‌ست که الهام می‌دهد تا آن‌کس که الهام می‌گیرد. شعرها همیشه دارای حاشیه‌های بزرگ سفیدند، حاشیه‌های بزرگِ سکوت... این‌همه اشعارِ عاشقانه‌ی بیهوده یک‌روز عاشقان را به‌هم می‌رساند... فهمیدن، مانندِ میل، مانندِ نفرت، از روابطی میانِ عاملِ فهم و دیگران تشکیل شده است ــ خواه این‌همه سنجیده باشد و خواه نسنجیده.» و تا این رابطه وجود نداشته باشد، شعری وجود ندارد.
٭
فریدون رهنما، از مقاله‌‌ی شعر و شاعر، ماه‌نامه‌ی صدف، شماره‌ی ۲

در زمره‌ترین روزمرگی‌ها ، زندگیِ مدام و بی‌همتا در جریان است. اکنون، رویدادی‌ست که هیچ را بیهوده و همه چیز را یکتا می‌کند. کلی لذت بردم از دیدنِ فیلم ماجراجویی (L’Aventura) ساخته سوفی لتورنور (Sophie Letourneur) . برخی آثار مثل همین فیلم L’Aventura ، حالِ آدمو خوب می‌کنند. ساختن فیلم از زندگی روزمره، در تعطیلات کنار دریا و ساحل. فقط هم‌ اریک رومر این کار را نکرد. چقدر عالی: ترجمه‌ی اختصاصی فیلم «آونتورا (ماجراجویی)» (L’Aventura 2025) اثر سوفی لتورنور توسط تیم‌‌‌‌‌های سینما دریمینگ و فرانکو فیلم منتشر شد. هر روز باید یک فیلم خوب دید. از بهترین فیلم‌های سال ۲۰۲۵.

□ مشخصات فیلم ماجراجویی ( L’Aventura )
کارگردان | Sophie Letourneur
نویسنده | Sophie Letourneur . Laetitia Goffi . Claudine Poulet Letourneur
بازیگران | Bérénice Vernet . Esteban Melero . Philippe Katerine
سال ساخت : ۲۰۲۵
مدت زمان: ۱۰۸ دقیقه
ژانر | کمدی . درام
کشور | فرانسه
زبان اصلی | فرانسوی
زیرنویس چسبیده فارسی دارد
خلاصه داستان: تعطیلات تابستان در ساردینیای ایتالیا و یک سفر جاده‌ای خانوادگی. کلودین که در آستانهٔ ۱۱ سالگی قرار دارد، تصمیم می‌گیرد در حین سفر، داستان ماجراهایشان را روایت کند، مشروط بر اینکه رائول، برادر ۳ ساله‌اش، او را آزار ندهد

آن کس را که در خود وفور فضیلت دربر دارد، می‌توان با یک طفل مقایسه کرد.
مارهای سمی او را نمی‌گزند.
حیوانات وحشی به او یورش نمی‌برند.
پرندگان شکار بر او حمله‌ور نمی‌شوند.
استخوان‌های او ظریف است و رگ و پی ا‌و لطیف، ولی چنگ او محکم می‌گیرد.
هنوز از اتحاد بین مذکر و مونث خبردار نیست، لکن تمام بدن او پر از نیروست.
این امر بدین‌روست که نیروی حیاتی او در اوج خود است.
او تمام روز فریاد و داد می‌زند و می‌گرید، ولی صدایش نمی‌گیرد.
این امر بدین‌روست که هماهنگی طبیعی در او در مرتبه اعلی است.
دانستن حقیقت سرمدی اشراق است.


کوشش در فزونی بخشیدن به نیروی حیات، فعلی شوم است.
تلف کردن ذهن سلامتی حیاتی خود را، جز یک فعل خشونت‌بار چیزی نیست.
آنچه زیاد از حد فعال و با تحرک است، به‌زودی فرتوت و ناتوان می‌شود.
این آن چیزی است که آن را مخالفت با دائو می‌نامم.
آنچه مخالف با دائو رود، به زودی به پایان می‌رسد.




لائو تزو ( Lao Tsu)
فارسی‌ی : حسین نصر

آلودگی هوای تهران در حد مرگ. از سر دیدنِ فیلم " شاید شیطان " ( Devil Probably) ". روبر برسون ( کارگردان فیلم) آن را فیلمی درباره‌یِ پول که ماورای شیطانِ بزرگ در دنیاست، چه در تولید تسلیحات غیر ضروری، و چه در آلودگی ابلهانه‌ محیط می‌داند. این شیطان‌ها در فیلم‌های خبری به خوبی جفت و جور شده و تصاویرِ منقطع از زباله و آلودگی ماهرانه نشان داده می‌شوند.
فیلم درباره چهار روشنفکر جوان ناراضی است، دو مرد و دو زنی که کاملن از دنیای ساخته‌یِ بزرگترها سر خورده‌اند. آن‌ها درخیابان‌های پاریس قدم می‌زنند و دنیایی را تماشا می‌کنند که به شکلی دیوانه‌وار مادی و غیرانسانی است و به شکلی مهارناپذبر در حالِ استثمارِ منابع طبیعی است.
عنوان فیلم پاسخی است به پرسش یکی از چهار تن که می‌پرسد: «چه کسی مسئولِ این استهزایِ بشر است؟»
سر دسته این ۴نفر ، چارلز باهوش ، خوش‌مشرب و دوجنسی در توضیح مشکل خود می‌گوید: «از زندگی بیزارم .از مرگ بیزارم... بیماری من این است که همه چیز را واضح می‌بینم».
" یان دواسون " این فیلم را «شجاعانه‌ترین و سرسختانه ترین فیلم برسون » ( Robert Bresson) می‌نامد. چون تا حدودی چارلز به نظر ما و نه به نظرِ دوست‌دخترهایش، نفرت‌انگیزترین پروتوتاگونیست فیلم‌های برسون است. او با بی‌اعتنایی به همه‌یِ فرم‌های جامعه ، در واقع مشارکت در آن جامعه، بی‌اعتنایی می‌کند. رفتارش ، مثل مرگش در پایان فیلم ، نوعی هتاکی است به بقای ما.

الف- یکی از زشت‌ترین تصاویری که از ایران دیده‌ام، تصویرِ کسی است که قابلمه به دست جلوی تلویزیون ، مشغولِ غذا خوردن است. غذا خوردن بخشی از آیینِ زندگیه. غذا خوردن مهمه. موقع غذا خوردن آرامش ما در اینه فقط غذا بخوریم.

ب- کسانى که هر روز چهار ساعت تلویزیون نگاه مى‌کنند، قربانى استبداد هستند.
تلویزیون براى ارتباط برقرار کردن نیست، فقط براى دستور دادن است!
سينما خاطره می‌آفریند
و تلويزيون فراموشی.

جمله بالا از ژان لوک گدار ( Jean luc Godard) است. در لحظه حال که تنها زمانِ واقعی است، در کنار تلویزیون، شبکه‌های اجتماعی مثل Instagram ، Facebook و ... تلگرام هم خسارت‌بار هستند. وقتی ده‌ها میلیون نفر در جهان، بیش از چندساعت در شبکه‌های اجتماعی هستند. تصور اینکه کسی ده ساعت و بلکه بیشتر در فضای Telegram و Instagram زندگی می‌کند! و تسلیمِ این فضاست. منکرِ فوایدِ شبکه‌های اجتماعی نیستم. در حد یکی دوساعت حضورِ روزانه.

ت- تلویزیون را می‌توانیم خاموش کنیم. می‌توانیم برای آرامش شبکه‌های اجتماعی را برای ساعت‌ها و روزهای متمادی ترک کنیم‌. سالهاست تلویزیون نگاه نمی‌کنم.

نه اینکه از آدم‌ها بیزار باشی؛ چرا باید از آنها بیزار باشی؟ چرا از خودت بیزار باشی؟ فقط کاش انتساب به نوع بشر با این قشقرقِ تحمل‌ناپذیر همراه نبود، فقط کاش این چند گامِ ناچیزِ درنوردیده در مُلکِ حیوانی به بهای سوءهاضمۀ مزمنی در کلمات و برنامه‌ها و عزیمت‌های عظیم تمام نمی‌شد! اما این انتساب زیادی گران تمام شده برای شستِ دو دست، برای کارِ مداومِ سرپا، برای گردشِ ناقصِ سر به روی شانه‌ها: این دیگ، این کوره، این گریل که نامش زندگی است، این میلیاردها اعلان و تحریک و اخطار و شور و نومیدی، این حمامِ الزامات که تمامی ندارد، این ماشین ابدیِ تولید و سایش و بلع و غلبه بر دامچاله‌ها و شروع مجدد و بی‌وقفه، این وحشت شیرین که می‌خواهد برای هر روز و هر ساعتِ هستیِ بی‌مقدارت تعیین تکلیف کند!


چندان نزیسته‌ای و با این حال همه چیز گفته شده و سرآمده. بیست و پنج سال بیشتر نداری، اما مسیر زندگی‌ات به تمامی مشخص است. نقش‌ها، آماده‌اند و برچسب‌ها: از لگن عنفوان کودکی تا ویلچر روزگار پیری، همۀ نشستگاه‌ها، اینجایند و نوبت خود را انتظار می‌کشند.




مردی که خواب است ( The Man Who Sleeps) | اثر ژرژ پرک ( Georges Perec) | فارسی‌ی : ناصر نبوی

معنویت فقط از منبعِ روح می‌تواند بتراود، یعنی همان چیزی که رودلف اتو می‌گوید: " قداست عالم معنا"‌ . قداست عالم معنا ربطی با شریعت یهودی و مسیحی و غیرذلک ندارد. برای اینکه فرد بتواند شخصیت خود را شکفته بسازد، باید برخلاف نظر رایج ، در محیطی مبری از عناصرِ عقیدتی و تحت یک حکومت متکی بر قانون، که او را در مقابل دو آفت روزگار ما محفوظ بدارد بتواند زندگی بکند. این دو آفت عبارت است از خشونت رژیم‌های سرکوبگر و خشونت دیگری که دست کمی از اولی ندارد ، خشونت ایدئولوژیکی نام دارد که از ژرفنای اعصار بیرون می‌جهد.

یادآوری از : مقاله ارزش‌های فراگیر، نوشته داریوش شایگان

نفس کشیدن در تهران سخت شده. سرماخوردگی و آلودگی هوا. از تهران باید فرار کنم. برای همین آلودگی هوا و همه چیز. چی شد می‌گفتی Eckhart Tolle از آلمان فرار کرد رفت کانادا. تو چی؟ خودمو می‌گم.







و یک شعر برای اول آذر

این جا حجمی
سفیدیِ اندام
پرده‌ای از گوشَت
-بره های تکرار-


اُریب
نامت
از بالا

- - -
امیر قاضی پور